Πρώτη* σε μείωση πληθυσμού, πρώτη σε ποσοστό ανεργίας και πρώτη σε μείωση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Η περιφέρεια που για δεκαετίες διασφάλισε την ενεργειακή επάρκεια της πατρίδας μας, η ακριτική πύλη εισόδου από δύο γειτονικές χώρες, πληρώνει πανακριβά τις καταστροφικές συνέπειες της μονομερούς επιλογής του κ. Μητσοτάκη να επιβάλει το πιο ακραίο πανευρωπαϊκά χρονοδιάγραμμα απολιγνιτοποίησης. Η πρόσφατη στροφή 180 μοιρών του Πρωθυπουργού στα ενεργειακά, από το “απεταξάμην” τα ορυκτά καύσιμα το 2019 στο “ωσαννά” στους ορυκτούς υδρογονάνθρακες το 2025, ήρθε πολύ αργά, έχοντας ήδη αφήσει πίσω 6,5 χρόνια κυνικής εγκατάλειψης και ανάλγητου εμπαιγμού.
“Άνθρακες ο θησαυρός” των 7,5 δις που έταξε ο Πρωθυπουργός το 2021 στην Κοζάνη. Όσο ο χορός υποσχέσεων καλά κρατεί στα λόγια και σε φιέστες, όσο η Κυβέρνηση παίζει “κρυφτούλι” σε κρίσιμα ερωτήματα που καταθέτω στη Βουλή, η τοπική οικονομία έχει στεγνώσει και τα λουκέτα έγιναν νέα “κανονικότητα”. Το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, θεωρητικού ύψους 1 δις για την περιφέρειά μας, σέρνεται σε απελπιστικό ποσοστό συνολικής απορρόφησης 3,9%, με τις πληρωμές σε συμβουλευτικές υπηρεσίες και εξ Αθηνών καταρτίσεις να πρωταγωνιστούν.
Το κυβερνητικό “αναπτυξιακό” όραμα για τη Δυτική Μακεδονία είναι ξεκάθαρο και έχει τεθεί σε πλήρη εφαρμογή. Επιδιώκουν μια ερημοποιημένη περιοχή, ιδανική “πρίζα” για τα φωτοβολταϊκά του ενεργειακού ολιγοπωλίου. Το 2,5% του πληθυσμού της Χώρας καταδικάστηκε ερήμην να φορτωθεί το 25% της πανελλαδικής ανάπτυξης ΑΠΕ, με ταυτόχρονο αποκλεισμό του από τον ηλεκτρικό χώρο. Η ποιότητα ζωής κατακρημνίζεται, όταν μόνο στο νομό Κοζάνης επιβλήθηκαν 126 αδειοδοτημένα φωτοβολταϊκά πάρκα μεσαίας και μεγάλης κλίμακας σε απόσταση μικρότερη των 1.000 μέτρων από τα χωριά, έως και σε μηδενική απόσταση από τις αυλές. Τα 564 εκατ. χαμηλότοκα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας κατευθύνθηκαν σε 17 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 14 μεγάλες, μόνο 2 με έδρα στην περιφέρειά μας, ενώ οι 14 από αυτές τις 17 “επενδύσεις” αφορούν ΑΠΕ. Η “Πτολεμαΐδα V”, η πιο σύγχρονη λιγνιτική μονάδα, έστω κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης να είχε δουλέψει, θα είχαμε γλιτώσει 1,6 δις επιδοτήσεις στο ρεύμα και θα είχε αποσβεστεί το κόστος κατασκευής της.
Κι όμως, υπάρχει άλλος δρόμος που η Κυβέρνηση πεισματικά αρνείται. Η δική μας πρόταση, με στοχευμένους ρεαλιστικούς άξονες και πλήρη τεκμηρίωση ήδη από το 2020. Στόχος να καταστεί η Δυτική Μακεδονία προπύργιο Ενεργειακής Δημοκρατίας, μεταξύ άλλων με άνοιγμα του ηλεκτρικού χώρου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους αγρότες, τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και τους κοινωνικά ευάλωτους. Η Κυβέρνηση, όπως έχω διεκδικήσει σε επανειλημμένες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μου, οφείλει να αποδεχτεί το πάνδημο αίτημα παράτασης του χρονοδιαγράμματος απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων, τουλάχιστον έως ότου αποδώσει η -ήδη δρομολογηθείσα- αξιοποίηση των εγχώριων υδρογονανθράκων.
Προμετωπίδα βεβαίως της πρότασής μας, η άνοδος της Δυτικής Μακεδονίας στην 1η γραμμή των κυβερνητικών δράσεων, με την υποχρεωτική δια νόμου θέσπιση και εφαρμογή της διυπουργικής Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης. Πριν ένα χρόνο κατέθεσα ολοκληρωμένη Τροπολογία, ώστε σε κάθε Νομοσχέδιο, σε κάθε Απόφαση, σε κάθε αναπτυξιακό Πρόγραμμα, σε κάθε Προκήρυξη, σε κάθε υπουργικό σχέδιο, σε κάθε κρατική δράση, στην κατάρτιση του προϋπολογισμού, στις προσλήψεις, στις υποδομές, στα έργα, στην απασχόληση, στην υγεία, στην εκπαίδευση, στην αγροτική στήριξη, σε κάθε παράμετρο της ποιότητας ζωής, σε ό,τι κάνει η Κυβέρνηση, να εφαρμόζει υποχρεωτικά ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων της περιφέρειάς μας.
Ρήτρα, για παράδειγμα, σημαίνει άμεση προτεραιότητα στις βασικές υποδομές της Δυτικής Μακεδονίας, όπως στο σιδηρόδρομο που η Κυβέρνηση πέταξε στο 2044, καθώς και στα αρδευτικά έργα. Ρήτρα σημαίνει αποφασιστική στήριξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, σε ανθρώπινο δυναμικό και πόρους. Κάλυψη κατά προτεραιότητα των κενών οργανικών θέσεων στους Φορείς Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Γενναία φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα, καθώς και τολμηρές παρεμβάσεις για τη δημογραφική ανάταξη και την προσέλκυση της νέας γενιάς. Παύση κάθε νέας κατάργησης σχολείου με κατ’ εξαίρεση ειδικό μεταβατικό πλαίσιο. Άρση των πολλαπλών αδικιών εις βάρος των Δυτικομακεδόνων, που διαδοχικά έχω αναδείξει στη Βουλή, όπως της αναιτιολόγητης εξαίρεσης καλλιεργειών από το Μέτρο 23 και από αποζημιώσεις.
Αρνούμαστε να σηκώσουμε “λευκή σημαία” στην άνευ όρων παράδοση του τόπου μας στην παντοκρατορία των ισχυρών ενεργειακών κολοσσών. Αντιθέτως, με τη Ρήτρα διασφαλίζουμε στέρεα μεταβατικά θεμέλια για την επόμενη μέρα μιας περιφέρειας που -εις πείσμα όσων ορέγονται το αντίθετο- αξίζει να ανέβει ξανά σε τροχιά προτεραιότητας.
* Άρθρο του Πάρι Κουκουλόπουλου, Βουλευτή Κοζάνης και Υπεύθυνου ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, στην Εφημερίδα «Στο Καρφί του Σαββατοκύριακου», στο πλαίσιο θεματικού αφιερώματος στη Δυτική Μακεδονία.
