ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ
ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΕΡΑ ΑΥΤΙΣΜΟΥ
Η Παγκόσμια Μέρα Αυτισμού γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, με απόφαση του ΟΗΕ, για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Ο αυτισμός είναι μια πολύπλοκη νευροψυχιατρική διαταραχή, που εμποδίζει την ομαλή ανάπτυξη του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την κοινωνική απομόνωση. Χαρακτηρίζεται, σε διαφορετικό βαθμό από άτομο σε άτομο, από δυσκολία στην κοινωνική αλληλεπίδραση-κατανόηση και συναισθηματική συναλλαγή, από δυσκολίες στη λεκτική και την μη λεκτική επικοινωνία, καθώς από επαναλαμβανόμενες, στερεότυπες συμπεριφορές και δραστηριότητες, που επηρεάζουν την λειτουργικότητα του ατόμου, ενώ μπορεί να συνυπάρχει με νοητική υστέρηση, αναπηρίες και άλλα ιατρικά σύνδρομα.
Η επιστημονική κοινότητα έχει αναδείξει πως το αυτιστικό φάσμα χαρακτηρίζεται από μοναδικότητα και πολυμορφία. Κάθε άτομο φέρει τη δική του ξεχωριστή ιστορία, τις δικές του δυνατότητες, τις δικές του προκλήσεις. Πίσω από κάθε ερευνητικό δεδομένο και κάθε στατιστική, υπάρχει ένας άνθρωπος που αξίζει να γίνει κατανοητός, να ακουστεί και να γίνει αποδεκτός χωρίς όρους.
Η διαμόρφωση αποτελεσματικών μεθόδων πρώιμης διάγνωσης και έγκαιρης παρέμβασης με την εφαρμογή κατάλληλων ψυχολογικών, εκπαιδευτικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων, βελτιώνουν την κατάσταση του πάσχοντα σε σημαντικό βαθμό. Υπάρχουν περιπτώσεις ατόμων στο φάσμα του αυτισμού, που παρουσιάζουν εξαιρετικές ικανότητες και δεξιότητες σε διάφορους τομείς, όπως στην μουσική, στα μαθηματικά ή στις τέχνες και δεν αποκλείεται άνθρωποι υψηλής νοημοσύνης και λειτουργικότητας, με κάποια μορφή αυτισμού, να μην διαγιγνώσκονται ποτέ και να διαπρέπουν στην κοινωνία χωρίς να «στιγματίζονται».
Στο δημόσιο σχολείο στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετές δομές και τρόποι υποστήριξης για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού. Δεν είναι όλες ίδιες – προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού. Αναλυτικότερα, λειτουργούν:
- ΚΕΔΑΣΥ (Κέντρα Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης)
Είναι ο βασικός δημόσιος φορέας του Υπουργείου Παιδείας, που κάνουν εκπαιδευτική αξιολόγηση και δίνουν γνωμάτευση και προτείνουν τι είδους υποστήριξη χρειάζεται το παιδί (π.χ. παράλληλη στήριξη, ειδικό σχολείο κ.λπ.).
- Παράλληλη Στήριξη
Ένας ειδικός εκπαιδευτικός βρίσκεται μέσα στην τάξη μαζί με το παιδί και βοηθά στην κατανόηση του μαθήματος, στη συμπεριφορά και στην κοινωνική ένταξη.
- Τμήματα Ένταξης
Λειτουργούν μέσα σε κανονικά σχολεία, όπου το παιδί παρακολουθεί την τάξη του, αλλά βγαίνει κάποιες ώρες για εξατομικευμένη διδασκαλία.
- Ειδικά Σχολεία (Ειδική Αγωγή)
Για παιδιά με μεγαλύτερες ανάγκες εκπαιδευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Υπάρχουν ειδικά δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια. Λειτουργούν με μικρά τμήματα, εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς και συχνά και θεραπείες (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία κ.ά.)
- Ειδικό Εκπαιδευτικό & Βοηθητικό Προσωπικό (ΕΕΠ – ΕΒΠ)
Στα σχολεία υπάρχουν ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, λογοθεραπευτές (σε κάποιες περιπτώσεις), σχολικοί νοσηλευτές και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό, οι οποίοι στηρίζουν τόσο το παιδί όσο και την οικογένεια.
- Συνεργασία με άλλες δημόσιες δομές
Παρότι δεν ανήκουν στο σχολείο, συνεργάζονται με αυτό όλα τα Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα και οι Δημόσιες δομές υγείας στα Νοσοκομεία και αλλού για διάγνωση και θεραπεία.
Το δημόσιο σχολείο σήμερα προσπαθεί να λειτουργεί με τρεις βασικές κατευθύνσεις:
- Συμπερίληψη (παραμονή στο γενικό σχολείο με υποστήριξη)
- Εξατομίκευση (προσαρμογή διδασκαλίας)
- Εξειδίκευση (ειδικά σχολεία, όπου χρειάζεται)
Με βαθύ σεβασμό και αίσθημα ευθύνης, λοιπόν, τιμούμε σήμερα την Παγκόσμια Μέρα Ενημέρωσης για τον Αυτισμό, μια ημέρα αφιερωμένη όχι μόνο στη γνώση, αλλά κυρίως στην κατανόηση, την αποδοχή και την ανθρώπινη σύνδεση. Γιατί σήμερα, η πρόκληση δεν είναι μόνο να γνωρίζουμε περισσότερα, αλλά να νιώθουμε περισσότερα. Να καλλιεργήσουμε μια κοινωνία που αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα. Μια κοινωνία που δημιουργεί χώρο για όλους, προσφέροντας ίσες ευκαιρίες, ουσιαστική εκπαίδευση και υποστήριξη προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε ατόμου.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τη γνώση να συναντήσει την ενσυναίσθηση. Ας μετατρέψουμε την επιστημονική πρόοδο σε πράξη καθημερινής αποδοχής και συλλειτουργίας. Και ας θυμόμαστε ότι η αληθινή πρόοδος μιας κοινωνίας μετριέται από το πόσο χώρο και φροντίδα δίνει σε εκείνους που βλέπουν τον κόσμο διαφορετικά.
Όλγα Μούσιου Μυλωνά
Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας
