Σχεδόν όλοι μας ξεκινάμε την ημέρα με τον ίδιο τρόπο.
Ετοιμάζουμε ή παραγγέλνουμε έναν καφέ-τσάι-χυμο και ανοίγουμε το κινητό ή κάνουμε το αντίθετο πρώτα δηλαδή το κινητό(!?), ελέγχουμε τα email μας, αναζητούμε πληροφορίες στο διαδίκτυο, βλέπουμε ένα βίντεο, χρησιμοποιούμε χάρτες για τις μετακινήσεις μας στη διάρκεια της μέρας ή συνομιλούμε με φίλους και συνεργάτες μέσω εφαρμογών που πλέον θεωρούμε αυτονόητες.
Η τεχνολογία έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας λένε και ξαναλένε λέμε κι εμείς, πόσες φορές έχει γραφτεί κ διαβαστεί αυτή η φράση…
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που σπάνια σταματάμε να σκεφτούμε.
Οι περισσότερες από τις ψηφιακές υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά ανήκουν σε εταιρείες με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από τη Google και το YouTube μέχρι το Facebook, το Instagram, το ChatGPT, το X, την Amazon, την Apple και άλλες, η καθημερινότητά μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ψηφιακές υποδομές που βρίσκονται εκτός Ευρώπης.
Το ίδια ισχύει για το TikTok απλά αλλάζει η χώρα (Κίνα στην άλλη άκρη του κόσμου πάλι δλδ).
Βέβαια, πολλές από αυτές τις εταιρείες διαθέτουν σύγχρονα κέντρα δεδομένων (datacenters) και σε ευρωπαϊκές χώρες.
Αυτό σημαίνει ότι οι υπηρεσίες τους δεν λειτουργούν αποκλειστικά από την άλλη πλευρά της γης.
Ωστόσο, η ιδιοκτησία, η ανάπτυξη των τεχνολογιών, η λήψη των στρατηγικών αποφάσεων και ο συνολικός έλεγχος αυτών των πλατφορμών παραμένουν στα χέρια αμερικανικών επιχειρήσεων με έδρα τις ΗΠΑ.
Το ερώτημα σε αυτό το άρθρο λοιπόν δεν είναι αν οι υπηρεσίες αυτές είναι χρήσιμες ή σημαντικές ή όχι. Είναι, ας θεωρήσουμε ότι είναι. Και μάλιστα έχουν αλλάξει δραματικά προς το καλύτερο/χειρότερο την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό.
Τι θα συνέβαινε αν, για οποιονδήποτε λόγο, προέκυπτε μια σοβαρή διεθνής κρίση; Μια μεγάλη κυβερνοεπίθεση, μια γεωπολιτική ένταση, ένας εμπορικός πόλεμος ή μια ακραία τεχνική δυσλειτουργία που θα επηρέαζε τις συγκεκριμένες εταιρείες;
Έχουμε δει τέτοια μπλακ άουτ των γίγα εταιριών για λίγες ώρες συνήθως και γίνεται πρώτη είδηση σε όλα τα μέσα.
Θα μπορούσε τότε ο μέσος πολίτης στην Ευρώπη να συνεχίσει να λειτουργεί με την ίδια ευκολία όταν έχει κάνει μέρος της καθημερινότητας του τη χρήση αυτών των ψηφιακών υπηρεσιών.;
Πολλές επιχειρήσεις βασίζονται στο cloud. Οι επαγγελματίες αποθηκεύουν τη δουλειά τους σε διαδικτυακές υπηρεσίες. Οι μαθητές και οι φοιτητές χρησιμοποιούν καθημερινά ψηφιακά εργαλεία για την εκπαίδευσή τους.
Χιλιάδες δημιουργοί περιεχομένου βγάζουν “τα προς το ζην” ή ένα εξτρα χαρτζιλίκι μέσα από πλατφόρμες όπως το YouTube και το Instagram κλπ, ενώ ολοένα και περισσότεροι πολίτες αξιοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία τους.
Ακόμα παραπέρα, οι 9 στους 10 χρήστες έχουν Η/Υ με Windows που χρεάζονται συχνές ενημερώσεις από την Microsoft, εταιρεία με έδρα τις ΗΠΑ.
Η ψηφιακή μας ζωή έχει αποκτήσει μια ‘εξάρτηση’ που ίσως δεν είχαμε συνειδητοποιήσει πριν από μερικά χρόνια.
Την ‘εξάρτηση’ από υπηρεσίες -που χρησιμοποιούμε ως Ευρωπαίοι- με έδρα σε μια άλλη ήπειρο! Μας χωρίζει μάλιστα ολόκληρος ωκεανός.
Βέβαια, για να τα λέμε όλα τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει σημαντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της λεγόμενης «ψηφιακής κυριαρχίας» (πηγές).
Στόχος είναι η ανάπτυξη ισχυρότερων ευρωπαϊκών υποδομών, υπηρεσιών cloud, τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και η μεγαλύτερη ανεξαρτησία σε κρίσιμους ψηφιακούς τομείς.
Παρόλα αυτά, η απόσταση που χωρίζει την Ευρώπη από τους τεχνολογικούς κολοσσούς αυτες τις γίγα-εταιρίες τύπου Google ή Meta των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει μεγάλη.
Τα παραπάνω φυσικά δεν σημαίνουν ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τις υπηρεσίες που αγαπάμε και χρησιμοποιούμε καθημερινά. Ούτε ότι υπάρχει λόγος ανησυχίας για το αύριο.
Ίσως όμως αξίζει να ανοίξει μια συζήτηση για το πόσο σημαντικό είναι μια ήπειρος όπως η Ευρώπη να διαθέτει και τις δικές της ισχυρές ψηφιακές υποδομές, τις δικές της καινοτόμες πλατφόρμες και μεγαλύτερη τεχνολογική αυτονομία.
Η τεχνολογία μάς προσφέρει τεράστιες δυνατότητες ειδικά τώρα στην εποχή της AI. Όσο όμως η καθημερινότητά μας μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στον ψηφιακό κόσμο, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά και ένα απλό ερώτημα:
Αν μια μέρα οι υπηρεσίες που θεωρούμε δεδομένες πάψουν –έστω και για λίγες μέρες– να είναι διαθέσιμες, πόσο έτοιμοι είμαστε πραγματικά;
Ίσως η απάντηση να μην αφορά μόνο τους ειδικούς της τεχνολογίας. Ίσως τους αφορά όλους μας…
Ελπίζω να βρήκες χρήσιμο το άρθρο, αν ναι κοινοποίησε το στους φίλους στα social σου για το διαμοιρασμό των πληροφοριών!
Για το κλείσιμο, με αφορμή την αγάπη μου για τη Φλώρινα και με στόχο την παιδική γνώση και φαντασία, έχω φτιάξει μια πρωτότυπη σειρά εκπαιδευτικών μικρο-ιστοσελίδων με θέμα την ευρύτερη περιοχή. Ένα ψηφιακό ταξίδι γεμάτο βίντεο, ήχο, χρώμα, και απλότητα, ειδικά σχεδιασμένο για παιδιά (κυρίως δημοτικού) με προσεκτικά γραμμένα κείμενα και αφήγηση (απλά κάντε κλικ ή ταπ οπουδήποτε στην οθόνη για να ενεργοποιήσετε / απενεργοποιήσετε την ομιλία!). Είναι ένας 100% προσβάσιμος από όλες τις συσκευές (Η/Υ, smartphone & tablet) μίνι-κόμβος χωρίς διαφημίσεις και δωρισμένος στο public domain. Εγκαθίσταται και σαν εφαρμογή για να την έχετε πάντα στην συσκευή σας… Δείξτε το στα παιδιά για να εξάψετε τη φαντασία τους για την περιοχή μας είναι στη διεύθυνση florina.nextnet.gr και σας περιμένει!
Με εκτίμηση,
Λαζ. Γεωργούλας, Διαδικτυακός Εξερευνητής – www.nextnet.gr
Πηγές & περαιτέρω ανάγνωση:
- EuroStack Initiative – Προτάσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ψηφιακή αυτονομία.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Digital Decade & Digital Sovereignty.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας της Ευρώπης
- European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) – Εκθέσεις για την κυβερνοασφάλεια και τις κρίσιμες ψηφιακές υποδομές.
