Κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για την επαναφορά της 13ης σύνταξης και του 13ου και του 14ου μισθού, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια». Είναι μια φράση που οι πολίτες έχουν ακούσει τόσες φορές, ώστε έχει αρχίσει να μοιάζει αυτονόητη.
Με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, το θέμα βρέθηκε ξανά στο προσκήνιο. Όχι μόνο για τις συγκεκριμένες παροχές, αλλά κυρίως για το πώς αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη και ποιοι τελικά συμμετέχουν στους καρπούς της.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση για μια υγιή οικονομία. Η χώρα πλήρωσε ακριβά τα λάθη του παρελθόντος και δεν πρέπει να τα επαναλάβει. Όμως η οικονομική πολιτική δεν εξαντλείται στην τήρηση των αριθμών. Οι αριθμοί δεν κάνουν λάθος. Είναι όμως οι άνθρωποι που αποφασίζουν πώς θα τους αξιοποιήσουν. Κάθε προϋπολογισμός δεν είναι μόνο μια λογιστική άσκηση. Είναι μια πολιτική επιλογή, που αποτυπώνει τις προτεραιότητες μιας κυβέρνησης και δείχνει πού επιλέγει να κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους.
Εδώ και χρόνια ακούμε ότι η οικονομία αναπτύσσεται, οι δείκτες βελτιώνονται και η χώρα αφήνει πίσω της την κρίση. Αν αυτό ισχύει, τότε είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς: πότε αυτή η πρόοδος θα γίνει αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών;
Για πολλούς εργαζόμενους και συνταξιούχους η απάντηση είναι απογοητευτική. Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά. Το κόστος στέγασης, ενέργειας και βασικών αγαθών αυξάνεται, αφήνοντας ολοένα μικρότερο περιθώριο για τις ανάγκες μιας οικογένειας. Είναι δύσκολο να ζητάς από έναν εργαζόμενο ή έναν συνταξιούχο να κάνει διαρκώς υπομονή, όταν ακούει ότι η οικονομία πηγαίνει καλύτερα, αλλά ο ίδιος κάθε μήνα δυσκολεύεται περισσότερο να τα βγάλει πέρα.
Γι’ αυτό το ζήτημα δεν αφορά μόνο την επαναφορά μιας παροχής. Αφορά και το μήνυμα που στέλνει μια Πολιτεία στους ανθρώπους της: αν αναγνωρίζει τις θυσίες τους ή αν θεωρεί ότι η υπομονή τους μπορεί να παρατείνεται επ’ αόριστον.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο προϋποθέτει σχέδιο, κοστολόγηση και σεβασμό στους δημοσιονομικούς κανόνες. Η σοβαρή οικονομική πολιτική δεν χτίζεται πάνω σε εύκολες υποσχέσεις. Άλλο, όμως, η υπευθυνότητα και άλλο να αντιμετωπίζεται κάθε κοινωνική διεκδίκηση ως εκ προοιμίου ανέφικτη.
Η επαναφορά αυτών των παροχών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως δημοσιονομικό κόστος. Μπορεί να αποτελέσει επένδυση στην κατανάλωση, στην πραγματική οικονομία και στην κοινωνική συνοχή. Τα χρήματα αυτά επιστρέφουν γρήγορα στην αγορά, ενισχύουν τις μικρές επιχειρήσεις, στηρίζουν την τοπική οικονομία και δημιουργούν πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα.
Οι εξελίξεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ υπενθύμισαν ότι η κακή διαχείριση δεν έχει μόνο πολιτικό κόστος, αλλά και οικονομικό. Τα πρόστιμα που καλείται να πληρώσει το ελληνικό Δημόσιο στερούν πολύτιμους πόρους, οι οποίοι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για κοινωνικές πολιτικές, δημόσιες επενδύσεις ή άλλες αναπτυξιακές ανάγκες. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν υπάρχουν χρήματα, αλλά και πώς διαχειριζόμαστε εκείνα που ήδη διαθέτουμε.
Το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή στις πρακτικές που οδήγησαν τη χώρα στην κρίση. Είναι αν, ύστερα από δεκαπέντε χρόνια θυσιών και ενώ η ίδια η κυβέρνηση μιλά για ανάπτυξη και ισχυρότερη οικονομία, ένα μέρος αυτής της προόδου μπορεί επιτέλους να επιστρέψει σε όσους εργάζονται και σε όσους εργάστηκαν μια ζωή.
Γιατί όταν η οικονομική πρόοδος δεν γίνεται αισθητή στην καθημερινότητα, δεν δοκιμάζεται μόνο η αντοχή των νοικοκυριών. Δοκιμάζεται και η εμπιστοσύνη των πολιτών ότι οι θυσίες τους είχαν τελικά αντίκρισμα.
Η οικονομία δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι εργαλείο για να βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων.
Η ανάπτυξη δεν ολοκληρώνεται όταν αυξάνονται οι δείκτες. Ολοκληρώνεται όταν βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η οικονομία παράγει πλούτο. Το πρόβλημα είναι όταν αυτός ο πλούτος δεν φτάνει ποτέ σε εκείνους που τον δημιουργούν.
Πέτρος Δελκούσης
Πρόεδρος Συλλόγου Δημοτικών Υπαλλήλων
Φλώρινας – Αμυνταίου – Πρεσπών
Αντιπρόσωπος Π.Ο.Ε – Ο.Τ.Α
Μέλος Νομαρχιακού Τμήματος ΑΔΕΔΥ Φλώρινας
